تاریخ ایران / هم‌بستگی تیره‌های ایرانی

مقالات کوتاه پیرامون تاریخ و فرهنگ ایران و جهان

یک بهارانه (شعر درباره ی نوروز و بهار)
ساعت ۱٠:٢٩ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۳/۱٢/۳   کلمات کلیدی: شعر چهارشنبه سوری ،شعر درباره نوروز ،شعر درباره بهار ،شعر نوروز محسنی

بهارانه، به اشعاری که درباره فصل بهار گفته شود، گویند. ادبیات فارسی، سرشار از «بهارانه»هاست. سرایندگان ایرانی از دیرباز تاکنون در وصف نوروز و جشن فروردین که همراه مواهب گران‌بهای طبیعت و هنگام تجدید عهد نشاط و شادمانی بود، سروده بودند.

یک بهارانه از مجموعه اشعار «محمد رضا محسنی حقیقی» 1393:

مژدگانی دوستان، از رَه بهاران می‌رسد /*/ موسم دیدار یار و وصل جانان می‌رسد

رودها لب‌ریزِ آب و دشت‌ها پُرگل شدند /*/ آری اکنون بهترینِ روزگاران می‌رسد

پای‌کوبی، جشن سوری، آتش و سرخی آن /*/ غم ز دل‌ها می‌برد، زردی به پایان می‌رسد

شادمان، قاشق‌زنان، پوشیده‌رو، در کوچه‌ها /*/ کودکی با دستِ پُر، از رَه خرامان می‌رسد

دوستی از سر کنید ای دوستان، نوروز شد /*/ قدرِ شادی گر ندانی، غم شتابان می‌رسد

یار را دَربَر بگیر و جام را در دست خود /*/ چون دَمِ دل‌دادگان و شادخواران می‌رسد

خودپسندان را رها کن بعد از این در وَهم خویش /*/ «آریا» اکنون زمان خاک‌ساران می‌رسد

از مجموعه اشعار محمد رضا محسنی حقیقی ۱۳۹۲: مجموعه غزل، قصیده و..،، دفتر یکم_ویرایش یکم، ص ۶۵


 
فردوسی‌پور، برنامه 2014 و واژگان فارسی
ساعت ۱۱:۱٩ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۳/٤/۱٧   کلمات کلیدی: فردوسی‌پور ،2014 ،واژه انگلیسی

فردوسی‌پور و برنامه‌ی ویژه جام‌جهانی
به‌کارگیری واژه‌های انگلیسی در زبان پارسی

کورش محسنی

  حتما با ویژه‌برنامه‌ی 2014 آشنا هستید. ماجرا از این قرار است که در روز نخست اجرای برنامه، احتمالا با توجه به فشارها، مجریان کوشیدند از واژه‌های پارسی به جای واژه‌های بیگانه بهره ببرند.
   چیزی که تاکنون روشن شده، این است که مجریانی مانند «جاودان‌فر» و «میثاقی» تا جایی که می‌توانند این کار را انجام می‌دهند. ولی جناب آقای «فردوسی‌پور» به عمد کوشش می‌کند از واژه‌های انگلیسی و ... بهره ببرد. نمونه‌هایی از این واژه‌ها:
بیس / کلین‌شیت / اسپایدرکَمرا / لانگ‌شات / کلیپ / سِیو/ اس_ام_اس / تکنولوژی / ری‌اکشن و...

  در اجرای خوب فوتبالی فرودسی‌پور شکی نیست و او مجری محبوبی درمیان مردم است. ولی این محبوبیت آرام_آرام باعث شده که ایشان به خود حق بدهد در هر زمینه‌ای نظر داده و با خودکامگی توصیه‌های کارشناسان (در این‌جا زبان‌شناسان) را زیر پا بگذارد و با لجاجت و حتی گاهی با لودگی، هم‌چنان به‌کارگیری واژه‌های غیرپارسی را دنبال کند.

  باید توجه داشت که در همگی زبان‌های جهان (فرانسوی، چینی، ژاپنی، آلمانی، عربی و ...) فرهنگستان وجود دارد و مردم آن کشورهای از واژه‌های تازه‌ی زبان خود پشتیبانی می‌کنند. حتی اعراب فوتبال را «کره‌القدم» و تلفن را «هاتف» و اینترنت را «عنکبوتی» و توپ را «کرة» می‌گویند. چینی‌ها کامپیوتر را حدودا «dineo» و را حدودا «tishu» می‌‎گویند و ... (فراموش نشود که نقدهای فراوانی نیز به فرهنگستان کنونی وجود دارد)

  بدبختانه با وجود مجریانی مانند جناب فردوسی‌پور که شاید گمان می‌کنند به‌کارگیری واژه‌های انگلیسی نشانی از سواد و یا جایگاه اجتماعی بالاتر است، این جریان درمیان بخشی از مردم نیز جا افتاده. همان‌گونه که 1000 سال پیش تا همین دوران قاجار، عربی‌دانی و به‌کارگرفتن واژه‌های فراوان عربی چنین توهمی در میان به اصطلاح روشن‌اندیشان زمان ایجاد کرده بود.

  به یاد داشته باشیم که از نزدیک به 1000 سال پیش همین بلا را زبان عربی بر سر زبان پارسی آورد. مخالفان معمولا دو چیز را مطرح می‌کنند:

1- زبان‌ها از هم وام‌واژه می‌گیرند

2- این کشف آن‌ها بوده و ما حق نداریم نامی بر آن‌ها بگذاریم!

پاسخ‌ها کوتاه و روشن هستند:

1- زبان‌ها به گونه‌ی محدود از هم وام‌واژه می‌گیرند آن هم در صورت نیاز و البته پس از گذر از دستگاه زبانی و بدون وارد کردن هم‌خانواده‌های آن واژه. برای نمونه اگر واژه‌ی «ملک» را پذیرفتیم نباید مالک/ملوک/تملیک/املاک و ... را نیز وارد کنیم.

2- چنین نیست. هرچیزی را هر مردیم ارائه دادند، قرار نیست برای آن برابر (معادل) ساخته نشود. اگر چنین است چرا «مرغ» که بومی بخش‌های شرقی هند است در زبان‌های گوناگون نام‌های گوناگون دارد؟ // «گندم» برای نخستین‌بار در ایران یا سوریه بومی کشت شده، پس چرا در انگلیسی و زبان‌های دیگر به آن چیز دیگری می‌گویند؟ // کهن‌ترین سکه‌ها را در آشور و پاکستان یافته‌اند و در غرب نام دیگری دارد. // کهن‌ترین خط ها در سومر و جیرفت ایران یافته شده ولی در غرب نام دیگری دارد و...

--------
در پایان با رفتن به این نشانی می‌توانید اعتراض خود را با مجریان این برنامه مطرح کنید:
http://2014.ir/usercontent/directcontact

*هر گونه برداشت از داده‌های این تارنگار تنها با ذکر نشانی تارنگار و نام نویسنده مجاز است. (کورش محسنی)


 
گل لاله در ادبیات فارسی ایران
ساعت ۱٠:٥٠ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/۱٢/۱٩   کلمات کلیدی: گل لاله ،لاله پارسی ،ادبیات فارسی ،شعر فارسی لاله

گل لاله در ادبیات ایران
گل لاله در ادبیات پارسی نماد چیست؟
کورش محسنی

1- گاهی نمادی از خون دل عاشقان است و سیاهی میان آن نمادی از داغی است که بر دل عاشقان مانده.
2- گاهی نماد باده و می سرخ‌رنگ است و نشان فرا رسیدن نوروز ایرانی.
4- گاه رُخ و صورت یار و دل‌دار را نمایندگی می‌کند.
5- گل لاله گاه نمادی از گاهی نمادی از زخم خون‌آلود است و خون جان‌باختگان راه آزادی است. چنان‌که از خون جوانان وطن لاله می‌دَمد.
6- گل لاله در ادبیات پارسی از میان خون برمی‌آید و می‌دَمد. چرا که بیش‌تر بر سر گورستان‌ها در زمان نوروز می‌شِکُفَد. چنان‌که از خون فرهاد لاله می‌دمد:


ز حسرت لب شیرین هنوز می‌بینیم /  که لاله می‌دمد از خاک تربت فرهاد
(حافظ)


 
← صفحه بعد