تاریخ ایران و هم‌بستگی تیره‌های ایرانی

مقالات کوتاه پیرامون تاریخ و فرهنگ ایران و جهان

کتاب پان ترکسیم، ایران و آذربایجان ارائه در نمایشگاه کتاب 1391
ساعت ٢:٤٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٢/۱۳   کلمات کلیدی: معرفی کتاب ،کتاب پان ترکسیم ،کتاب آذربایجان ،کتاب تاریخ ایران

برگرفته شده از : http://mrmohseni.blogsky.com

 ارائه ی کتاب «پان ترکسیم، ایران و آذربایجان»  در نمایشگاه بین المللی کتاب تهران سال 1391

 شبستان، راه‌روی 31 - غرفه ی 3 - نشر هزار

 

ناشر :  سمرقند         -     شمارگان:  2500         -         سال انتشار 1389         

نویسنده:  محمدرضا محسنی  -   پیش گفتاری از:  دکتر هوشنگ طالع  

 این کتاب، پژوهشی است در تاریخ و فرهنگ ایران و آذربایجان و ریشه‌های اندیشه‌ی پان‌ترکیسم. پان‌ترکیسم،  بازگوکننده‌ی آرزوهای گویندگان آن است. اندیشه ای که تنها برپایه‌ی زور و پیروی از سیاست  « زیان کسان از پی سود خویش»، شاید امکان تحقق آن، که نه در عالم واقع، بلکه در عالم ذهن، امکان‌پذیر است. در این کتاب کوشش شده است که با بهره گیری از تازه ترین پژوهش های تاریخی و فرهنگی و استفاده از معتبرترین دانش نامه های جهانی پس از پرداختن به تاریخ، زبان و فرهنگ کهن ایران و بخش آذربایجان -از آغاز تا کنون-، اندیشه‌ها و نظریه های پان ترکیسم مورد بازگویی و بررسی قرار گیرد.

بخشی از پیش گفتار کتاب:

  کتاب پیش رو سراسر در سه بخش گردآوری شده است. اهمیت و جایگاه آذربایجان و مردمان این سامان در درازای تاریخ چند هزار ساله ی ایران زمین و ملت بزرگ اش، بر هیچ کس پوشیده نیست. افتخار آفرینی و فرهنگ سازی مردم آذربایجان از گذشته‌های دور تا کنون, هم‌چون مرواریدی در دل صدف ایران می‌درخشد.

  انگیزه‌ی نگارش این کتاب با توجه به فعالیت سازمان یافته‌ی نظریه‌پردازان پان‌ترکسیت در سده های واپسین برای ساختن هویتی تازه و دروغین و سرانجام جدا ساختن این شاخه ی تنومند (آذربایجان) از درخت کهن سال و تنومند ایران، آشکار است. پیش از این بزرگانی عمدتا از دل آذربایجان در جهت پاسداری از فرهنگ و تاریخ مردم ایرانی تبار آن سامان به پا خاسته‌اند و کارهای ارزشمند پژوهشی و علمی را عرضه داشته‌اند. ولی دستگاه نظریه‌پردازی پان‌ترکیسم پس از سال‌ها نظریه‌های تازه‌ای را به میان انداخته است که این جریان نیازمند پاسخ‌گویی دانشیک و علمی است.

  نویسنده کوشیده است با بهره‌گیری از تازه‌ترین پژوهش‌ها، کتاب‌ها، مقالات و دانش‌نامه‌های جهانی به بررسی نظریه‌پردازی‌های دستگاه پان‌ترکیسم بپردازد. در کنار دانشگاهیان و اعضای محافل علمی, توده‌ی مردم نیز از مخاطبین راستی کتاب پیش رو هستند. در شیوه‌ی نگارش این نوشتار, میان بربسته‌شده است تا گونه‌ای نو از پارسی نویسی به پدیدارگری رسد. به این معنا که تنها تا آن‌جایی پروای بهره‌گیری از واژگان پارسی به جای واژگان غیرپارسی بوده است که به زیبایی و رسایی سخن آسیب و گزندی نرسد.

  امید که این پژوهش‌نامه در شناخت هویت راستین و پرده‌برداری از گوشه‌های تاریک تاریخی و فرهنگی تبارهای ایرانی به ویژه هم میهنان آذری یاری رسان باشد.

 

فهرست مطالب

گفتار یکم (کلیات)

بخش یکم - کلیات

                                              پان ترکیسم چیست؟

                                              پژوهش های نوین / وضعیت سیاسی  /  سفسته های معمول پان ترکیست ها

بخش دوم - زبان پارسی و پان ترکیسم 
                                             دسته بندی زبان های جهان
                                             هندو اروپایی /  هندو ایرانی /  افروآسیایی / سامی / اورالیک /  آستروآسیایی
 
 
 
گفتار دوم (تاریخ)
 
 
بخش یکم - خاستگاه آریاییها
                                             پیشینه ی واژه ی آریا و ایران
                                             آریا در ریگ ودا و اوستا / اسناد ایلامی، هخامنشی /  پارتی، فارسی میانه 
بخش دوم - بررسی مهاجرت آریایی ها
 
                                            کاشی ها /  پارس ها و مادهای آغازین /  پارس ها /  مادها
بخش سوم - خاستگاه ترکان
 
                                            هون ها / گوگ ترک ها / خزرها و سایبرها /  دبیره (خط) و زبان ترک ها
بخش چهارم - ایرانیان بیرونی
 
                                            یوئچی ها / هپتالیان / آلان ها
بخش پنجم - تاریخ آذربایجان
 
                                           دولت ماد / آذربایجان در زمان اسکندر / اشکانیان / ساسانیان / نام آذربایجان
بخش ششم - زبان پهلوی آذری
 
                                            زبان های ایرانی / زبان مادی / زبان آذری
                                            نمونه های برجای مانده / رساله ی مولانا روحی انارجانی
                          چند شعر به زبان کرجی، تبریزی و غیره / سروده های بومی به زبان تبریزی / سفینه ی تبریز
بخش هفتم - دین در آذربایجان
 
                                            مهر پرستی / نیایشگاه مهری بادامیار/ نیایشگاه مهری ورجوی
                                            زرتشت / زمان پیدایش / زادگاه زرتشت / زاده ی ماد و آذربایجان / زاده ی شرق
بخش هشتم - اشکانیان
 
                                            تبار اشکانیان / منابع یونانی و رومی و ایرانی /  زبان اشکانیان
 
 
گفتار سوم (پاسخ به پان ترکسیم)
 

بخش یکم - بومیان ایران و آذربایجان
                                           زبان ایلامی /  زبان آلبانیانی قفقاز / زبان هوری - اورارتویی / تورککوم ها / لولوبی ها
بخش دوم - کورش و پان ترکیسم
 
                                           زایش کورش بزرگ / کورش و پارسیان / کشورگشایی، لیدیه، بابل / مرگ کورش
بخش سوم - تورانیان و سکاییان
 
                                           نامه های کهن ایرانی و دیگر منابع
بخش چهارم - پیوند پارس ها و مادها
 

بخش پنجم - تمدن خواری پان ترکیسم
 
                                           بابک خرمدین / نظامی گنجوی / بهمن یار و پورسینا / ابوریحان بیرونی
بخش ششم - جایگاه ترکان و آذری ها در ادبیات پارسی
 
                                           نمونه ی اشعار / ترکتازی
بخش هفتم - ژنتیک

                                           ایران / ترکیه
بخش هشتم - زبان سومری (دکتر دوستزاده)

خرید از کتاب‌فروشی‌ها

برای تهیه کتاب‌ به صورت حضوری در تهران به کتاب‌سرای بلخ مراجعه فرمایید.

نشانی: تهران _ بلوار کشاورز ـ خیابان جلالیه - جنب بنیاد نیشابور ـ تلفن 88951312

-------

 برای تهیه کتاب به صورت حضوری در مشهد به کتاب‌فروشی انتشارات امام

نشانی: چهار راه دکترا مراجعه کنید. تلفن: 8430147

-------

برای تهیه کتاب به صورت حضوری در اصفهان به کتاب‌فروشی اوآسیس

نشانی: اصفهان - میدان نقش‌جهان - بین کوچه سعدی و عالی‌قاپو - کتاب‌فروشی اوآسیس

برای تهیه کتاب به صورت حضوری در اصفهان به کتاب‌فروشی شهر کتاب

نشانی: خیابان چهارباغ عباسی، کوچه سینما سپاهان، شهر کتاب مراجعه کنید.

-------

برای تهیه کتاب به صورت حضوری در شیراز به کتاب‌فروشی سیوند مراجعه فرمایید.

نشانی: شیراز - خیابان حافظ - روبروی باغ جهان نما - کتاب فروشی سیوند - تلفن 2282378

------

برای تهیه کتاب به صورت حضوری در شاهین شهر به کتاب‌فروشی پژوهش مراجعه فرمایید.

نشانی: شاهین شهر - چهار راه حافظ - پاساژ معینی - کتاب پژوهش

 


 
اشکانیان میراث‌دار هخامنیشان
ساعت ٢:۱۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٢/۳   کلمات کلیدی: اشکانیان پارتیان ارشک ،تاریخ اشکانیان خراسان ،ارشک هخامنیشان مهرداد یکم ،جنگ سورن ایران و روم

اشکانیان میراث‌دار هخامنشیان
بازسازی ایران به‌دست پارتیان

کورش محسنی

    پس از شکست داریوش سوم و هخامنشیان از یونانیان و چیره شدن اسکندر مقدونی بر ایران و گذشت سال‌ها از آن و هنگام فروکاسته شدن از توانایی دولت سلوکیان در سوریه امروزی، دولت ارشکان (اشکانیان) در پارت (پارتیا، پهله) و خراسان یک دوران کم‌و‌بیش دویست ساله (از 256) را پشت سر گذاشته بود و دست‌کم در یک سده‌ی واپسین از سوی دولت سلوکی دغدغه‌ای نداشت، چرا که سلوکی‌ها از ایران به سمت غرب و سوریه‌ی کنونی واپَس کشیده بودند. روم نیز کم و بیش با ترس به دولت اشکانی که روز به روز توانمندتر می‌شد می‌نگریست.

 دولت پارت در دنبال شورش سرکردگان کوچ‌نشین (پرنی) در برابر رفتار اهانت‌آمیز ساتراپ مقدونی ولایات استوا (استوئنه) در نزدیکی قوچان کنونی به‌وجود آمد و از سرکشی قوم نسبت به فرمان‌روایی بیگانه‌ی مقدونی آغاز شد. در پی آن شورش نه تنها ولایت استوا به‌دست تیره‌های آریایی و ایرانی داهه (دهه) افتاد، بل‌که سرزمین پارت از چیرگی سلوکیان و یونانیان بیرون شد و خاندان ارشک بر آن سامان چیره گشت.

  تیره‌ی "اپرنی" که نام آن تا سال‌ها بعد بر شهر نیشابور (اپرشهر) برجای ماند، یکی از سه قبیله‌ی جتگجویی بود که پیمان کوچ‌نشینان داهه را به وجود آورده بود و در شمال خراسان بزرگ، پیرامون خوارزم و گرگان به شبان‌کارگی می‌پرداختند. این‌گونه از زندگی و نیاز به تیره و کمان و اسب جنگ‌افزار، باعث شده بود که پارتی‌ها در جنگ‌آوری بی‌مانند باشند و "خدنگ پارتی"  در سروده‌های رومیان مانند "ویرژیل" و "هوراس" آورده شود.
اشکانیان و پارتی‌ها ایرانی‌تبار و ایرانی‌زبان و آیین آن‌ها مزدایی رایج در ایران شرقی بود. مردمان شهرنشین و یک‌جانشین آن سامان نیز افزون بر پیوند خویشاوندی و ایرانی بودن پارتی‌ها، به انگیزه‌ی ستم روا داشته شده به دست سلوکیان بیگانه، آن‌ها را پشتیبانی کردند.

  در پی بدگمانی ساتراپ سلوکی ولایت استوا (استوئنه، قوچان) به برادر ارشک یعنی "تیرداد"، وی با شماری از سرکردگان داهه  در آن بخش از ایران بر سلوکیان شورش کرد و پس از اسکندر توانست برای نخستین بار یک دولت و فرمان‌روایی ایرانی به‌وجود آورد و سپس ایشان خود را به خاندان هخامنشی منسوب کردند و انگیزه‌ی شورش را انتقام هخامنشیان از یونان و اسکندر اعلام نمودند.

  فرمان‌روای آتروپاتگان (آتروپاتن، آذربایجان) با آن‌که از پیش‌ترها دارای استقلال و جُداسَری بود و با آن‌که در آذربایجان آیین و رسوم و فرهنگ ایرانی زنده نگه‌داشته شده بود ولی نتوانسته بود فرمان‌روایی ایرانی با به وجود بیاورد. اشکانیان توانستند کم و بیش سراسر ایران پیش از سلوکیان را باز پس گیرند. همدان، ایلام، آذربایجان، بابل و غیره...

  مهرداد یکم (میتریداتس) را در دودمان اشکانیان همانند کورش بزرگ دانسته‌اند. به ویژه مورخ سیسیلی سیمای او را همانند کورش بزرگ نشان می‌دهد. ارشک پارس و ایلام و بابل و آشور را نیز به ایران بازگرداند و به گفته‌ای با آشتی به تخت‌گاه سلوکیان در کنار رود دجله وارد شد و خود را میراث‌دار هخامنشیان یافت. مهرداد نخستین پادشاه خاندان ارشک بود که خود را مانند هخامنشیان "شاه-شاهان" نامید و هنگام مرگ او سرزمین ایران از هند و رُخَج تا پارس و بابل دنباله داشت.

  در زمان اشکانیان میان ایران و روم جنگ‌هایی درگرفت. نخستین کارزار در پی ناخرسندی "ارد" شاه اشکانی از دست‌اندازی‌های روم در سوریه و ارمنستان رخ‌داد. و البته دست‌اندازی کراسوس و رخنه به مرزهای ایران سردار رومی و سپاه‌اش از ایرانیان شکست سختی خورد خود او نیز کشته شد. سردار ایرانی که در این جنگ پیروز شد همان "سورن پهلو" یا "سورنا"ی پُرآوازه بود. او توانست با شیوه‌های شگفت در کارزار یعنی جنگ و گریز، سپاه روم را منکوب کند و بندی‌های (اسیران) روم را به سلوکیه درآورد. این جنگ گویا 20 هزار کشته برای رومیان در پی‌داشت و سرزمین‌های شمالی فرات نیز به مرزهای ایران اشکانی افزوده شد.

  سرانجام پادشاهی توانمند اشکانی به دست ساسانیان از سرزمین پارس برانداخته شد و این بار کار گسترش فرهنگ ایران و زنده‌سازی ایران از خراسان و شمال شرق ایران به جنوب غرب و پارس جابه‌جا شد.

منبع:
 زرین کوب, عبدالحسین 1387 : "روزگاران، تاریخ ایران"، انتشارات سخن
محسنی، محمدرضا 1389: "پان‌ترکسیم، ایران و آذربایجان"، انتشارات سمرقند

* هر گونه برداشت از داده‌های این تارنگار تنها با ذکر نام نویسنده و نشانی مجاز است.(کورش محسنی)

+ عکس‌هایی از آرامگاه حافظ در یک شب بارانی
+ عکس‌هایی از حافظیه و باغ جهان‌نما در یک روز برفی