تاریخ ایران و هم‌بستگی تیره‌های ایرانی

مقالات کوتاه پیرامون تاریخ و فرهنگ ایران و جهان

گله‌مندی عارف قزوینی از مردم ایران
ساعت ۱٠:٥٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/٢٧   کلمات کلیدی: عارف قزوینی ،شعر عارف ،شکایت عارف قزوینی ،عکس عارف قزوینی

گفتآورد روز: از عارف قزوینی، شاعر آزادی‌خواه مشروطه


عارف قزوینی در پایان عمر در تنگ‌دستی می‌زیست و از این موضوع بسیار آزرده شده بود. او در نامه‌ای به دوستش چنین می‌نویسد:

«حالا فهمیدم تمام عمر به خطار رفته... این ملت مرده پرست هم نیست! اگر مرده پرست بود، مزار فردوسی تاکنون معلوم بود در کجاست... شاعر ملی یک چنین ملتی بودن، جز رسوایی و بدنامی نتیجه‌ای ندارد»


 
یـِپرم داویدیان گانتاکتسی/ پُپرم خان ارمنی
ساعت ٦:٤٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/۱٩   کلمات کلیدی: یپرم خان ،یـِپرم داویدیان ،مشروطه ،محمد علی شاه

یـِپرم داویدیان گانتاکتسی/ پُپرم خان ارمنی
یکی از رهبران آزادی‌خواهی مشروطه
مهرداد آتورپاتگانی

   یـِپرم داویدیان گانتاکتسی که به "پُپرم خان ارمنی" نام‌آور است از رهبرانی بود که در جنبش آزادی خواهانه‌ی مشروطه حضور داشت. او در سال 1247 خورشیدی در روستای بارسوم در نزدیکی شهر گنجه زاده شد. در دوران جوانی به رزمندگان ارمنی که می‌خواستند از مرزهای روسیه تزاری بگذرند و با ترکان عثمانی بجنگند پیوست. ولی روس‌ها او را دست‌گیر کرده و به اردوگاه کار اجباری در سیبری فرستادند و وی توانست به گونه‌ای شگفت از اردوگاه مرگبار خود بگریزد. نخست به ژاپن رفت و سپس به ایران آمد و سپس به ارمنستان رفت. بعدها به به همراه شمار دیگری از کارگران ارمنی به رشت آمد و در آن جا مشغول به کار شد.

  او در زمان استبداد کوچ (صغیر) به تبریز آمد و همراه با مجاهدان با سپاه محمدعلی شاه به نبرد پرداخت در گشایش تهران حضور داشت و پیروزی مشروطه خواهان را دید. سپس به فرمان‌دهی نظمیه (شهربانی) گمارده شد. او کوشش‌های بسیاری در نبرد با مشروطه ستیزان انجام داد. یپرم خان در رویداد پارک اتابک که به کشته شدن شمار فراوانی از مجاهدین و ستارخان انجامید، فرماندهی نیروهای دولتی را بر دوش داشت. یپرم‌خان در یکی از جنگ‌ها در ۲۹ اردیبهشت ۱۲۹۱ خورشیدی برابر با ۱۹ مه ۱۹۱۲ ترسایی در نزدیکی دژ شورجه در همدان کشته شد. آثار برجای مانده از وی هم اکنون در موزه کلیسای وانک در اصفهان قابل بازدید برای همگان است.

*هر گونه برداشت از داده‌های این تارنگار تنها با ذکر نشانی تارنگار و نام نویسنده مجاز است. (مهرداد آتورپاتگانی)


 
درست بنویسیم: به کار نبردن جمع عربی برای واژگان پارسی
ساعت ۳:٤٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/۸   کلمات کلیدی: جمع عربی ،جمع فارسی واژه ،جمع فارسی ،جمع کلمات

نکته آموزشی در به کار بردن واژه‌های فارسی
به کار نبردن جمع عربی برای واژگان پارسی
کورش محسنی

بخش نخست

  برای واژه‌های پارسی نباید نشانه‌های جمع عربی را به کار ببریم. «ین»، «ون» و «ات» نشانه‌های جمع عربی هستند که در نتیجه این واژها برای نمونه، نادرست هستند.
نادُرست:
ویرایشات، بازرسین، داوطلبین، فرمایشات، گرایشات، آزمایشات، گزارشات، دستورات، پیشنهادات.

  برای این واژه‌های پارسی باید از نشانه‌های جمع پارسی یعنی «ها» و «ان» بهره برد. برای نمونه این واژه‌ها ریختاری درست واژه‌های نادرست بالا هستند.
دُرست:
ویرایش‌ها، بازرسان، داوطلبان، فرمایش‌ها، گرایش‌ها، آزمایش‌ها، گزارش‌ها، دستورها، پیشنهادها

بخش دوم

  در زبان عربی نشانه‌ی «یت» برای ساختن مصدر قراردادی از نام یا صفت یا ضمیر به کار برده می‌شود.  پس به کار بردن آن برای واژه‌های عربی مانند انسانیت و هویت درست است. ولی بهره گیری از «یت» برای واژه‌های پارسی نادرست است. برای نمونه:
نادَُرست:
خوبیت، بدیت، رهبریت، منیت، دوئیت

  برای این واژه‌های پارسی باید از «ی» بهره ببریم. برای نمونه ریختاری درست واژه‌های بالا:
درُست:
خوبی، بدی، رهبری، دوگانگی

بخش سوم

به کاربردن تنوین برای واژه‌های پارسی نادُرُست است. برای نمونه این واژه‌ها نادرست هستند:
نادرست:
گاهاً، سفارشاً، ناچاراً، دوماً، سوماً، چهارماً و ...، زباناً، جاناً.

ریختار درست این واژه‌های پارسی بالا، این‌چنین است:
درست:
گاهی یا گهگاه، (به طور) سفارشی، به ناچار، دوم، سوم، و ...، زبانی، جانی.

 

*هر گونه برداشت از داده‌های این تارنگار تنها با ذکر نشانی تارنگار و نام نویسنده مجاز است. (کورش محسنی)


 
به کار نبردن حروف عربی برای واژه های پارسی
ساعت ۸:٤٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/٢   کلمات کلیدی: حروف عربی ،واژه پارسی ،فارسی ،ریشه اسطوره

واژه ها را درست بنویسیم
به کار نبردن حروف عربی برای واژه های پارسی
مهرداد آتورپاتگانی

  برخی از واژه هایی که امروز به کار می بریم دارای ریشه ی ایرانی هستند. برخی دیگر هم دارای ریشه ی یونانی و غیر عربی هستند. در نتیجه نوشته شدن آن واژه ها با "ط" و "ص" تازی درست نیست هر چند در میان همگان رواج دارد. چند نمونه از این دست واژه ها را می آوریم:

توتی پارسی است به معنی مرغ توت خوار
تراز پارسی است >ترازو
توس پارسی است
سفسته احتمالا و استوره 100% ریشه ای هندواروپایی (یونانی) دارد
سدا پارسی است
سَد پارسی است (سَد به معنای عدد 100)

*هر گونه برداشت از داده‌های این تارنگار تنها با ذکر نشانی تارنگار و نام نویسنده مجاز است. (مهرداد آتورپاتگانی)