تاریخ ایران و هم‌بستگی تیره‌های ایرانی

مقالات کوتاه پیرامون تاریخ و فرهنگ ایران و جهان

از کتاب سه شنبه ها با موری اثر میچ آلبوم
ساعت ٢:٢٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱/٢۱   کلمات کلیدی: کتاب میچ آلبوم ،سه شنبه ها با موری ،عکس میچ آلبوم ،کتاب سه شنبه ها با موری

گفتآرود روز: از کتاب «سه‌شنبه‌ها با موری» نوشته‌ی میچ آلبوم

موری: به نظرم این مردم به اندازه‌ای نیازمند مهر و عشق هستند که حاظراند به جای آن‌چه گیرشان نمی‌آید هر چیز دیگری را بپذیرند. مادیات را در آغوش می‌کشند، ولی بی‌هوده است، نمی‌توانی جای خالی عشق را با مادیات پُر کنی. جای خالی آرامش، محبت و رفاقت با مادیات پُر نمی‌شود. پول جای‌گزین محبت نیست، قدرت هم جای‌گزین عشق نیست.

*هر گونه برداشت از داده‌های این تارنگار تنها با ذکر نشانی تارنگار و نام نویسنده مجاز است. (کورش محسنی)


 
سپاه و مراتب نظامی ایران ساسانی
ساعت ۱۱:۳٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱/۱٦   کلمات کلیدی: سپاه ساسانی ،ارتش ساسانی ،مراتب نظامی ،تاریخ سپاه ایران

سپاه در زمان ساسانیان
مراتب نظامی در ارتش ساسانی
کورش محسنی

  ایران‌سِپَه‌بُد/وزَرگ فرمادار: تا زمان خسرو یکم ساسانی، سپاه ایران در زیر فرمان‌دهی یک تَن، سردار بزرگ به نام «ایران‌سِپَه‌بُد» بود. این سردار اخیارات‌اش بالاتر از یک سپه‌بُد امروزی بود. او وزیر جنگ و فرمانده‌ی همگی نیروها به‌شمار می‌آمد و در زمان بستن پیمان‌نامه‌ها اختیارات فراوان داشت. او از مشاوران شاهنشاه بود. از این دسته می‌توان برای نمونه می‌توان به ««سورن» نماینده‌ی ایران در گفتگو با یوویانوس قیصر روم و «سیاوش» ارتیشتاران‌سالار اشاره کرد.

  پُشتیگ‌بان‌سالار: فرمانده پاسداران شاهنشاهی ساسانی (چیزی همانند گارد جاویان هخامنشیان) را «پُشتیگ‌بان‌سالار» می‌گفته‌اند.

  پایگان‌سالار: بخشی از پیاده‌نظام (پایگان) به فرماندهی سَرپَرَست خود (پایگان‌سالار) در اختیار فرماندهان استان‌ها بوده و کار پاسداری از آن بخش و دژخیم (میرغضب!) و غیره را انجام می‌داده‌اند.

  تیربُد: برای پاسداری از دهات کوچک یک دسته تیرانداز به فرماندهی «تیربُد» وجود داشته است.

  آموزگار اسواران: از ماموران والاجایگاه بود که بایستی به شهرها و دهات برود تا مردم جنگو را به شیوه‌های جنگی و لشکری آشنا کند.

*هر گونه برداشت از داده‌های این تارنگار تنها با ذکر نشانی تارنگار و نام نویسنده مجاز است. (کورش محسنی)


 
اشک سیاوش / لاله‌ی واژگون
ساعت ٥:۱٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱/۱۱   کلمات کلیدی: اشک سیاوش ،لاله واژگون ،لاله نگون سار ،داستان مرگ سیاوش

 داستان اشک سیاوش
لاله‌ی واژگون یا لاله‌ی نگون‌سار
کورش محسنی

  گل لاله‌ی واژگون یا نگون‌سار را در ایران و به ویژه در بخش کردستان ایران مانند پاوه و اورامانان به نام گل «اشک سیاوش» می‌شناسند و می‌نامند. دلیل این نام گذاری این است که در داستان پُر آب چشم سیاوش و کشته شدن‌اش به دست «گَرسیوَز» بَدنهاد و خون‌ریز، در آن زمان که گلوی سیاوش پاک‌نهاد با تیغ تیز گرسیوز دژخیم بریده می‌شد، گل لاله‌ی واژگون گواه و شاهد این رُخ‌داد شوم بود. از آن پس و از اندوه این ماجرا، لاله سر به زیر افکند و آرام آرام در بی‌گناهی و اندوه سیاوش اشک ریخت.

چو سرو سیاوش نگون‌سار دید
سراپرده دشت خون‌‎سار دید
----
بیفکند سر را ز انده نگون
بشد زان سپس لاله واژگون


  در سنگ‌نگاره‌های ساسانی و در سرستون‌های ساسانیان و هم‌چنین در تاق بستان و در کنار نقش شاه ساسانی لاله‌ی واژگون یا اشک سیاوش را می‌بینیم.

  لاله‌ی واژگون یک سرده از راسته‌ی سوسن‌سانان است. عمر این گل بسیار کوتاه است . آغاز اردیبهشت زمان گل‌دهی آن است. در ایران پانزده گونه از این گونه‌ی گل شناخته شده است. دشت‌های اشک سیاوش/لاله‌ی واژگون، استان چهارمحال و بختیاری یک اثر طبیعی ملی به‌شمار می‌آید. دشت‌های لاله‌های نگون‌سار فریدون‌شهر، اقلید، غرب استان اسپهان (اصفهان)، خوانسار و بوئین میان‌دشت نیز پُرآوازه‌اند.

*هر گونه برداشت از داده‌های این تارنگار تنها با ذکر نشانی تارنگار و نام نویسنده مجاز است. (کورش محسنی)