تاریخ ایران و هم‌بستگی تیره‌های ایرانی

مقالات کوتاه پیرامون تاریخ و فرهنگ ایران و جهان

جزیره ابوموسی خلیج فارس / نام گپ سبزو
ساعت ۸:۱٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٥/۳۱   کلمات کلیدی: ابوموسی persian gulf ،جزایر ایرانی ،گپ سوزو ،جزیره خلیج فارس

جزیره ابوموسی در خلیج فارس
گپ سوزو یا بوم‌سوز نام‌های کهن ابوموسی
مهرداد آتورپاتگانی

این‌جا زمین چمن فوتبال جزیره‌ی گَپ سَبزاُو (ابوموسی) ایران:

  جزایر همیشه ایرانی گَپ سَبزاُو (ابوموسی)، تَنب بزرگ و کوچک و دریا و شاخآب (خلیج) همیشه پارس ---- دریای پارس - خلیج فارس - شاخآب (خلیج) پارس - Persian gulf
 
  نام این جزیره (ابوموسی) در اسناد کهن و تاریخی با نام بمو‌اُو (BoumOuw) که از دو واژه‌ی پارسی [بوم (جایگاه) + اُو (آب)] آمده است. هم‌چنین به نام گَپ سبزاُو آوازه دارد. در واقع بوموسی همان بومو‌سو (بوم + سوز) است به معنای جایگاه سبز. سرزمین سبز. نام ابوموسی یک نام تازه است و بیش از 100 سال پیشینه ندارد. بهتر است به جای ابوموسی بگوییو و بنویسیم بوم‌سُوز یا گپ سوزو.

*هر گونه برداشت از داده‌های این تارنگار تنها با ذکر نشانی تارنگار و نام نویسنده مجاز است. (مهرداد آتورپاتگانی)

--------- برای پشتیبانی از این تارنگار---------
از فروشگاه اینترنتی بهترکالا خرید کنید. در خانه سفارش داده و در خانه تحویل و پرداخت کنید (لوازم خانگی، آرایشی بهداشتی، ابزار، سی دی و دی‌وی‌دی، زیورآلات، پوشاک، عطر و ادکلن، دکوراسیون و ...) :


 
گفتآورد امروز: از ژوزف بردوسکی شاعر روس
ساعت ٧:٥٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٥/٢۸   کلمات کلیدی: آثار ژوزف بردوسکی ،جوزف بردوسکی ،شاعر روسی ،زندگی نامه بردوسکی

گفتآورد امروز: از ژوزف بردوسکی شاعر روسی

«جنایاتی بدتر از سوزاندن کتاب‌ها وجود دارد، یکی از آن جنایات، نخواندن آن کتاب‌ها است.»

  ژوزف (جوزف) برودسکی (ایوسیف آلکساندروویچ برودسکی) زاده شده در سن پترزبورگ (لنینگراد) روسیه، شاعر و مقاله‌نویس پُرآوازه‌ی روسی-آمریکایی است. او از کودکی به اشعار روسی دل‌بسته بود و در سال 1955 ترسایی به دلیل ناهماهنگی تراز دانسته‌ها و داشته‌های آموزگاران و آموزش‌گاه‌ها و سامانه‌ی (سیستم) تحصیلی، تحصیلات را ترک کرد و به کار مشغول شد. وی از همان زمان سرودن چامه (شعر) را آغاز کرد و به دلیل داشتن همین سروده‌ها از سوی مقامات روسی و جامعه «انگل» نامیده شد و در سال 1964 به ارودگاه کار اجباری در سیبری فرستاده شد. در سال 1965 نخستین دسته از اشعار وی به زبان انگلیسی در آمریکا به چاپ رسید.
مجموعه اشعار:

    ۱۹۶۵ - اشعار و روایت‌های منظوم.
    ۱۹۷۰ - درنگی در برهوت.
    ۱۹۷۷ - پایان عصری زیبا.
    ۱۹۷۷ - بخشی از یک خطابه.
    ۱۹۸۷ - کمتر از یک.

*هر گونه برداشت از داده‌های این تارنگار تنها با ذکر نشانی تارنگار و نام نویسنده مجاز است. (کورش محسنی)


 
مُرداد نامی نادُرُست و اَمُرداد دُرُست
ساعت ٦:۱۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٥/۱۱   کلمات کلیدی: امرداد ،مرداد ،نام مرداد ،ماه امرداد

درباره‌ی نام ماه مُرداد
اَمرداد فرشته‌ی بی‌مرگی
کورش محسنی

   واژه‌ی «اَمُرداد» (اَمُرتات) از سه بخش تشکیل شده است. (اَ + مَر + تات) که در کُل به معنی «بی‌مرگی» است.  در درازای تاریخ برخی از واژه‌ها به‌گونه‌ی دیگری در می‌آیند. از جمله همین واژه و نام اَمرداد که به "مُرداد" دگرگون شده است ولی با برداشته شدن «اَ» که متضاد کننده‌ی واژه است همه چیز به هم ریخته. مُرداد معنی مرگ را می‌دهد و اَمُرداد معنای بی‌مرگی.

* بخش نخست «اَ» که وارونه و متضاد کننده‌ی واژه‌ها است. همان‌گونه که «un» در زبان هم‌خانواده‌ی پارسی، یعنی انگلیسی همین نقش را بازی می‌کند.
** بخش دوم «مَر» که به معنای مَرگ و مُردن است.
*** بخش سوم «تات» است.

  باید دانست که "اَمُرداد" و "خورداد" دو امشاسپند (فرشتگان بُلَندجای‌گاه فرهنگ ایرانی) جاودانه‌اند که نمادی از خداوند بر روی زمین‌اند. در استوره‌های ایرانی زمانی که اهریمن به آفرینش نخستین یورش می‌آورد، اَمُرداد فرشته‌ی بی‌مرگی، از گوهر وجود و هستی گیاهان پاسداری می‌کُند؛ بدین‌گونه که گیاهِ خُشک شده را دربَر می‌گیرد، می‌ساید و با یاری ایزد باران در جهان پراکَنده می‌کند تا رُستَنی‌ها و گیاهان گوناگون در سراسر جهان سَر از خاک بیرون آوردند.

 

*هر گونه برداشت از داده‌های این تارنگار تنها با ذکر نشانی تارنگار و نام نویسنده مجاز است. (کورش محسنی)

--------- برای پشتیبانی از این تارنگار---------
از فروشگاه اینترنتی بهترکالا خرید کنید. در خانه سفارش داده و در خانه تحویل و پرداخت کنید (لوازم خانگی، آرایشی بهداشتی، ابزار، سی دی و دی‌وی‌دی، زیورآلات، پوشاک، عطر و ادکلن، دکوراسیون و ...) :


 
چرا اردشیر یکم هخامنشی درازدست خوانده شد
ساعت ٧:۱٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٥/٥   کلمات کلیدی: اردشیر ،اردشیر هخامنشی ،درازدست ،اردشیر درازدست

اردشیر یکم هخامنشی
چرایی دادن لقب درازدست به اردشیر
کورش محسنی

  یونانیان «اردشیر» یا «ارتخشتره» یکم هخامنشی، پسر خشایارشا را «درازدست» می‌خواندند و چنین بود که نام اردشیر در نوشته‌های گوناگون با این آوازه و لقب هم‌راه شد. چرایی (دلیل) این نام‌گذاری را می‌توان در یکی از سه گزینه‌ی زیر یافت:

  1- اردشیر یکم هخامنشی، دستان درازی و بلندی داشت به گونه‌ای که زمانی که می‌ایستاد، دست‌اش به زانوان‌اش می‌رسید.

  2- درازدستی نمادی از توان و قدرت فراوان و چیرگی بر دشواری‌ها است. به انگیزه این‌که اردشیر توانسته بود بر دشواری‌ها چیره شود بدین نام آوازه یافت.

  3- شاید این نام ریشه در پیشی‌گیری او بر «اردوان» برادران بزرگ‌ترش باشد که خواهان دست‌یابی به تاج و تخت ایران بودند.

*هر گونه برداشت از داده‌های این تارنگار تنها با ذکر نشانی تارنگار و نام نویسنده مجاز است. (کورش محسنی)

--------- برای پشتیبانی از این تارنگار---------
از فروشگاه اینترنتی بهترکالا خرید کنید. در خانه سفارش داده و در خانه تحویل و پرداخت کنید (لوازم خانگی، آرایشی بهداشتی، ابزار، سی دی و دی‌وی‌دی، زیورآلات، پوشاک، عطر و ادکلن، دکوراسیون و ...) :


 
زمانی که یک جدایی‌طلب تروریست دیوانه می‌شود
ساعت ٥:۳۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٥/۳   کلمات کلیدی: جدایی طلب ،تجزیه طلب ،الاحواز ،فیس بوک

زمانی که یک جدایی‌طلب تروریست دیوانه می‌شود
سخنی با به اصطلاح روشن‌اندیشان
مهرداد آتورپاتگانی

  این کاربر تجزیه‌طلب در فیس‌بوک، که آشکارا وابسته به گروه‌های تروریستی ِ وهابی است در برگه‌ی فیس‌بوکی که هدف آن یک‌پارچگی همگی تیره‌های ایرانی و احترام به آن‌ها است چنین دُرافشانی‌هایی انجام می‌دهد. به یاد داشته باشیم اگر فرصتی به این خون‌خواران بدهیم این سخنان و اهداف خود را عملی خواهند کرد.

  زمانی که رسانه‌هایی مانند بی‌بی‌سی کوشش می‌کنند از تجزیه‌طلب‌ها پشتیبانی کنند باید به هوش بود. در هر کجای جهان و در هر کشوری با با تجزیه‌طلبان سنگین‌ترین برخورد انجام می‌شود. هند به عنوان بزرگ‌ترین مردم‌سالاری جهان هیچ‌گاه اجازه نمی‌دهد تجزیه‌طلبان کشمیر دست از پا خطا کنند. ماجرای جدایی‌طلبان اسپانیا، ایرلند و... نیز به جای خود.

  روی سخن‌مان با به اصطلاح روشن‌اندیشان و جَو گرفتگان این سو و آن سو است. داستان تجزیه‌طلبی در سراسر جهان پذیرفتنی نیست، حال به هر نامی، هویت طلبی یا فدرالیسم و ... در پس همه‌ی این‌ها چنین اندیشه‌هایی نفهته است.




 
سمرقند شهر ایرانی‌تباران پارسی‌زبان
ساعت ٥:٢٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٥/۱   کلمات کلیدی: شهر سمرقند ،ازبکستان ،فارسی تاجیکی ،تاریخ سغد

پیشینه‌ی شهر سمرقند
سمرقند شهر ایرانی‌تباران پارسی‌زبان
کورش محسنی

حافظ شیرازی سروده است:

اگر آن تُرک (=زیباروی) شیرازی، به‌دست آرد دل ما را
به خال هندوی‌اش بخشم، «سمرقند» و «بخارا» را

  شهر سمرقند دومین شهر بزرگ کشور اُزبکستان و مرکز استان سمرقند این کشور است. نام این شهر از واژه‌ی پهلوی «سَمَرکَند» به معنی «سنگ‌دژ» برگرفته شده است. باشَندگان (ساکنان) این شهر پارسی‌زبان هستند و به پارسی تاجیکی گفتگو می‌کُنند. سمرقند یکی از اَرجمَندترین شهرهای تاریخی و فرهنگی آسیای میانه و خراسان ایران‌بزرگ است، چنان‌که در سالب 2001 سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (یونسکو) آن را در فهرست میراث جهانی جای داده است.

  این شهر به‌دست آریاییان ایرانی‌زبان در دشت سبز «زَرفشان» به عنوان پایگاه کشاورزی بنیان نهاده شد و در زمان هخامنشیان بخشی از سرزمین «سُغد» و مهم‌ترین شهر منطقه به شمار می‌آمد. این شهر در درازای تاریخ بخشی از ایران بوده و در زمان ساسانیان و هخامنشیان در سنگ‌نبشته‌های این دوران‌ها همیشه بخشی از ایران‌بزرگ به شمار می‌آمده است تا نزدیکی‌های سده‌های هفتم ترسایی (میلادی) که به دست تُرکان و چینیان اشغال شد.

  مردمان ایرانی‌تبار و پارسی‌زبان سمرقند کهن، امروزه زیر ستم حکومت اُزبکستان قرار دارند و حکومت ازبکستان کوشش می‌کند زبان و فرهنگ پارسی و ایرانی این مردمان را به ازبکی دگرگون کند. برای نمونه مردم پارسی‌زبان این شهر پروانه (اجازه) شرکت در جشن‌واره‌ی ترانه‌های خاوری که در ریگستان برگزار می‌شود را ندارند.

برای دیدن فرتور (عکس) در اندازه بزرگ روی آن کلیک کنید

*هر گونه برداشت از داده‌های این تارنگار تنها با ذکر نشانی تارنگار و نام نویسنده مجاز است. (کورش محسنی)