تاریخ ایران و هم‌بستگی تیره‌های ایرانی

مقالات کوتاه پیرامون تاریخ و فرهنگ ایران و جهان

استوره شناسی ایرانیان (1): کیومرث نخستین نمونه انسان
ساعت ٢:٥٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٥/٢۸   کلمات کلیدی: کیومرث ،استوره ایرانی ،کیومرث شاهنامه ،گیومرث اوستا

استوره شناسی ایرانیان (1)
کیومرث نخستین نمونه انسان
کورش محسنی

"کیومرث/گیومرث" در فارسی، "گیومرت/گیومرد" در پهلوی و "گیومَرتَن" در اوستایی، نام نخستین نمونه‌ی انسانی اساتیری و نخستین شاه در شاهنامه فردوسی است. معنی این نام که دو بخش است: گیو (زندگانی) + مَرتَن (مُردن یا میرنده) است.

گیومرث در شاهنامه فردوسی: نخستین پادشاه است که سی سال شهریاری جهان را داشت و مانند انسان های نخستین در کوه می‌زیست:

که چون نو شد او بر جهان کدخدای(*)نخستین به کوه‌اندرون ساخت جای

کیومرث مانند انسان‌های نخستین، پَلَنگینه (پوست جانوران) را بر تَن می‌کرد

سر بخت و تختش برآمد به کوه(*)پلنگینه پوشید خود با گروه

در زمان او کشاورزی نیز فراگرفته و انجام می‌شود:

ازو اندر آمد همی پرورش(*)که پوشیدنی نو بُد و نو خورش

کیومرث فرزندی دارد به نام «سیامک» که بدست اهریمن کشته می‌شود.

 

عکس نسخه خطی شاهنامه: کیومرث، مردم را فرمان می دهد تا با دیوان نبرد کنند.

+ استوره شناسی ایرانیان (2): سیامک / مشی و مشیانه

*هر گونه برداشت از داده‌های این تارنگار تنها با ذکر نشانی تارنگار و نام نویسنده مجاز است. (کورش محسنی)