تاریخ ایران و هم‌بستگی تیره‌های ایرانی

مقالات کوتاه پیرامون تاریخ و فرهنگ ایران و جهان

درست بنویسیم: به کار نبردن جمع عربی برای واژگان پارسی
ساعت ۳:٤٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/۸   کلمات کلیدی: جمع عربی ،جمع فارسی واژه ،جمع فارسی ،جمع کلمات

نکته آموزشی در به کار بردن واژه‌های فارسی
به کار نبردن جمع عربی برای واژگان پارسی
کورش محسنی

بخش نخست

  برای واژه‌های پارسی نباید نشانه‌های جمع عربی را به کار ببریم. «ین»، «ون» و «ات» نشانه‌های جمع عربی هستند که در نتیجه این واژها برای نمونه، نادرست هستند.
نادُرست:
ویرایشات، بازرسین، داوطلبین، فرمایشات، گرایشات، آزمایشات، گزارشات، دستورات، پیشنهادات.

  برای این واژه‌های پارسی باید از نشانه‌های جمع پارسی یعنی «ها» و «ان» بهره برد. برای نمونه این واژه‌ها ریختاری درست واژه‌های نادرست بالا هستند.
دُرست:
ویرایش‌ها، بازرسان، داوطلبان، فرمایش‌ها، گرایش‌ها، آزمایش‌ها، گزارش‌ها، دستورها، پیشنهادها

بخش دوم

  در زبان عربی نشانه‌ی «یت» برای ساختن مصدر قراردادی از نام یا صفت یا ضمیر به کار برده می‌شود.  پس به کار بردن آن برای واژه‌های عربی مانند انسانیت و هویت درست است. ولی بهره گیری از «یت» برای واژه‌های پارسی نادرست است. برای نمونه:
نادَُرست:
خوبیت، بدیت، رهبریت، منیت، دوئیت

  برای این واژه‌های پارسی باید از «ی» بهره ببریم. برای نمونه ریختاری درست واژه‌های بالا:
درُست:
خوبی، بدی، رهبری، دوگانگی

بخش سوم

به کاربردن تنوین برای واژه‌های پارسی نادُرُست است. برای نمونه این واژه‌ها نادرست هستند:
نادرست:
گاهاً، سفارشاً، ناچاراً، دوماً، سوماً، چهارماً و ...، زباناً، جاناً.

ریختار درست این واژه‌های پارسی بالا، این‌چنین است:
درست:
گاهی یا گهگاه، (به طور) سفارشی، به ناچار، دوم، سوم، و ...، زبانی، جانی.

 

*هر گونه برداشت از داده‌های این تارنگار تنها با ذکر نشانی تارنگار و نام نویسنده مجاز است. (کورش محسنی)