تاریخ ایران و هم‌بستگی تیره‌های ایرانی

مقالات کوتاه پیرامون تاریخ و فرهنگ ایران و جهان

یـِپرم داویدیان گانتاکتسی/ پُپرم خان ارمنی
ساعت ٦:٤٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/۱٩   کلمات کلیدی: یپرم خان ،یـِپرم داویدیان ،مشروطه ،محمد علی شاه

یـِپرم داویدیان گانتاکتسی/ پُپرم خان ارمنی
یکی از رهبران آزادی‌خواهی مشروطه
مهرداد آتورپاتگانی

   یـِپرم داویدیان گانتاکتسی که به "پُپرم خان ارمنی" نام‌آور است از رهبرانی بود که در جنبش آزادی خواهانه‌ی مشروطه حضور داشت. او در سال 1247 خورشیدی در روستای بارسوم در نزدیکی شهر گنجه زاده شد. در دوران جوانی به رزمندگان ارمنی که می‌خواستند از مرزهای روسیه تزاری بگذرند و با ترکان عثمانی بجنگند پیوست. ولی روس‌ها او را دست‌گیر کرده و به اردوگاه کار اجباری در سیبری فرستادند و وی توانست به گونه‌ای شگفت از اردوگاه مرگبار خود بگریزد. نخست به ژاپن رفت و سپس به ایران آمد و سپس به ارمنستان رفت. بعدها به به همراه شمار دیگری از کارگران ارمنی به رشت آمد و در آن جا مشغول به کار شد.

  او در زمان استبداد کوچ (صغیر) به تبریز آمد و همراه با مجاهدان با سپاه محمدعلی شاه به نبرد پرداخت در گشایش تهران حضور داشت و پیروزی مشروطه خواهان را دید. سپس به فرمان‌دهی نظمیه (شهربانی) گمارده شد. او کوشش‌های بسیاری در نبرد با مشروطه ستیزان انجام داد. یپرم خان در رویداد پارک اتابک که به کشته شدن شمار فراوانی از مجاهدین و ستارخان انجامید، فرماندهی نیروهای دولتی را بر دوش داشت. یپرم‌خان در یکی از جنگ‌ها در ۲۹ اردیبهشت ۱۲۹۱ خورشیدی برابر با ۱۹ مه ۱۹۱۲ ترسایی در نزدیکی دژ شورجه در همدان کشته شد. آثار برجای مانده از وی هم اکنون در موزه کلیسای وانک در اصفهان قابل بازدید برای همگان است.

*هر گونه برداشت از داده‌های این تارنگار تنها با ذکر نشانی تارنگار و نام نویسنده مجاز است. (مهرداد آتورپاتگانی)