گفتار نخست (پارسه)
***

بر اساس كتيبه هاي سنگي و لوحهاي گلي كشف شده در تخت جمشيد نام اصلي آن پارسه(parsa) است.
اين بنا كه با مساحت حدود 13.5 هكتار برترين و معروفترين اثر تاريخي ايران به همراه چغازنبيل شوش و نقش جهان اصفحان يكي از سه اثر جهاني ايران است و حدود 2500 سال پيش ساخته شد.
جمشيد پادشاهي افسانه اي است كه بسيار عادل‚ زيباروي و قدرتمند بوده و شباهتهايي با كورش هخامنشي (نخستين بنيانگذار حقوق بشر) داشته است. در شاهنامه شاهكار نجات دهنده زبان پارسي‚ فردوسي بزرگ ساختن كاخهاي عظيم به او نسبت داده شده است و مردم ميپنداشته اند اين بناي با شكوه محل حكومت جمشيد بوده و به آن تخت جمشيد مي گفتند.
اروپائيان به آن پرسپوليس(parsa) ميگويند كه تغيير يافته كلمه persptolis است. اين كلمه كه به معناي ويران كننده شهرها ميباشد توسط يكي از شاعران يوناني براي نام شهر پارسيان به كار برده شده است و بعدها به غلط نام بنا تخت جمشيد شده است. بر اساس لوحهاي گلي كشف شده تمام كساني كه آنجا كار ميكرده اند بيمه بوده اند و حقوق زنان و مردان باهم برابر بوده.اين لوحها علاوه بر اينكه متمدن بودن اجداد ما را نشان ميدهد ياوه گوئي افراد را كه ميگويند پارسه را برده ها ساخته اند به اثبات ميرساند.
تخريب تخت جمشيد را عده اي به اسكندر نسبت ميدهند و عده اي او را چهره اي افسانه اي ميدانند.