خاستگاه و ریشه‌ی قوم خزر

خاستگاه و ریشه‌ی قوم خزر
کشتار مردم آذربایجان، ارمنستان و اران
کورش محسنی

  خزرها در زبان‌های گوناگون: کوزار، کوزارین، چازاری، کازاری و خازاروئی، نامیده شده‌اند. گمان می‌رود این نام از ریشه‌ی آلتایی گز (=گردیدن) و گزر (=گردنده‌ی صحرا) باشد. مسعودی بر این باور است که خاستگاه خزرها کوه‌های شمال قفقاز بوده و خاقان‌هایی که بر آن‌ها فرمان‌روایی می‌کرده، با خاقان‌های گوگ‌ترک هم خاندان بوده‌اند.

  خزرهارا می‌توان تا اندازه‌ای با هون‌ها (هون‌های زرد) منطبق دانست. این تیره کمابیش در سده‌ی 5 پس از میلاد از بیابان‌های شرقی آسیا برخاسته و به گاس فراوان، به هم‌راه هون‌ها به شمال قفقاز و سرزمین ایران آمده‌اند. خزرها و اقوام بیابان‌گردِ شمال چین، در لشکرکشی ‌های بیزانس و روم به ایران کاملا مؤثر بوده‌اند، تا اندازه‌ای که هرگاه ایشان به یاری هراکلیوس نمی‌شتافتند، لشکرکشی امپراتور روم شرقی، به تیسفون پایتخت ایران ساسانی ناشدنی می‌نمود.

  درباره‌ی دَدمنشی‌های خزران و ترکان، موسی کالانکاتی (کاتواتسی)، سال‌نامه‌نویس سده‌ی 10 پس از میلاد آلبان چنین می‌نویسد:

  « شاهنشاهان ایران، معماران، ابزارها و مواد بسیار از همه جا گرد آورده بودند. این دیوار میان قفقاز و دریای شرقی (کاسپین) جای داشت... او خطر دهشت باری را که از سوی مردم پلید و غداری که صورت‌های پهن داشتند و همانند زنان بودند مشاهده کرد. موهای دراز آن‌ها از سر بر چهره و بدن‌اشان فرو ریخته بود...همانند گرگ‌های وحشی حمله می‌کردند. مردم از احساس خطر هولناکی که در حال نزدیک شدن بود، وحشت‌زده بودند. با نمایان شدن تیراندازان چالاک بر وحشت آن‌ها افزوده شد. اینان چونان تگرگ بر سر آن‌ها تیر می‌ریختند، به مانند گرگان گرسنه به‌رویشان پریده، آن‌ها را در کوچه‌ها و میدان‌گاه‌های شهر تکه پاره می‌کردند.  در چشم آن‌ها نسبت به هیچ‌کس، نه مردان و نه زنان زیبا رحمی دیده نمی‌شد. پیران و علیلان بی‌کاره و بی‌دست و پا زا نیز راحت نمی‌گذاشتند. حتا دیدن کودکانی که روی نعش مادران مثله شده‌اشان افتاده بودند، ترحمی در دل‌اشان بر نمی‌انگیخت. به‌سان آتشی که در نی‌زاری ملتهب افتاده باشد، از دری درون می‌شدند و از دری بیرون می‌رفتند. راه را برای درندگان و پرندگان وحشی مردارخوار هموار می‌کردند... »
 
  خزرها هم‌واره با امپراتوری روم علیه ایران هم‌پیمان بودند و بارها دست به کشتار ِ مردمان جنوب قفقاز، اران (کشور دورغین جمهوری آذربایجان)، ارمنستان و آذربایجان می‌زدند و سرانجام از سوی سپاه ایران پس رانده می‌شدند. طبری و استخری در این زمینه گزارش‌هایی دارند و استخری زبان خزرها را چنین می‌داند: «این زبان مانند زبان ترک است و هیچ قوم دیگری آن زبان ندارد»

  با توجه به این‌که «خزر» نام تیره‎ای غیر ایرانی، مهاجر، تازه از ره‌رسیده و ویران‌گر برای مردمان منطقه اران، قفقاز و ایران بوده است، هم‌چنین نام «دریای کاسپین/کاسپی» ریشه در قوم ایرانی کاشی دارد و نامی جهانی به شمار می‌آید و بسیار کهن‌تر از حضور مهاجرین ترک خزر است، به‌کارگیری نام «دریای خزر» غیرعلمی و نادرست به نظر می‌رسد.

محسنی، محمدرضا 1389: "پان ترکیسم، ایران و آذربایجان"، انتشارات سمرقند، ص 103

+ جشن نوروز، پیشنه، ریشه‌ها و شیوه‌ی برگزاری
+ سفره‌ی هفت‌سین نوروزی، پیشینه، خاستگاه و شیوه‌ی برپایی
+ جشن چهارشنبه سوری، ریشه‌ها و آیین برگزاری

*هر گونه برداشت از داده‌های این تارنگار تنها با ذکر نشانی تارنگار و نام نویسنده مجاز است. (کورش محسنی)

/ 10 نظر / 230 بازدید
پرنیان

درود استاد.نوشته هات رو خوندم جالب بود.

فرهنگ

برا خودا تی پئره بیامرزه

Mohammad

من خودم که یه وطندوست به تمام معنام... اما مثل اینکه نوشته های شما داره ما که قزوینی هستیم و زبان ترکی داریم رو وحشی نشون می ده... فقط میگم نمیدونم چی بگم!

دوست

آران در زببان ترکی به معنای منطقه گرمسیر است. همانطوری که می دانید واکه های زبان ترکی کوتاه تر از واکه های فارسی و عربی است و بنابراین عرب های مسلمان این واژه را اران (با تشدید حرف "ر") تلفظ کردند.

http://haber.gazetevatan.com/Iste_Turklerin_genetik_akrabalari/277791/1/Haber inam az madareke nejade turkbodan mantageye gafgaz turkiye ve ma azariyan ke dar site mara ba turkan e turkiye yekja turk neveshte and

خزرها (قزرها ، آزرها) خزرها مردمانی از نژاد تورکها بودند که در سده‌های آغازین پس از اسلام (سده هفتم میلادی) در شمال دریای خزر و جنوب روسیه و بخش‌هایی از اوکراین کنونی و درقفقاز امپراتورقدرتمندی‌ را پایه گذاردند. آنها همسایهٔ خلیفه‌گری اسلامی و پادشاهی روم بودند. طبقه حاکم آنان علی رغم اینکه رابطه ای با بنی اسرائیل نداشته و از نژاد سامی نبودند، پس از مدتی دین یهود را برگزیدند تا خود را از دید عقیدتی در برابر حملات اسلام و بیزانس مسیحی مدافعه کنند. زبان آنها از شاخه زبانهای تورکی و نزدیک به تورکان بلقار دانسته‌اند. خاقانات خزرها از اتحاد قبایل گوناگون تشکیل شده بود و در اوج قدرت خود (سده نهم میلادی) شامل غرب قزاقستان کنونی، جنوب روسیه، شرق اوکراین و بخش بزرگی از قفقاز (شامل داغستان، آذربایجان و گرجستان و غیره) و شبه جزیره کریمه می‌شد. در سده دهم میلاد این امپراتوری بدست اسلاوهای شرقی(روس‌های کیف) بر چیده شد. یهودیان اشکنازی روسیه و اروپای شرقی خود را از نوادگان خزرها می دانند.

میتوان گفت مردمان ترک قز (کاس) از هزاران سال پیش در دورتادور دریای خزر از جمله ایران فعلی و قفقاز(قف+قز) و اناتولی(ترکیه امروزی و تروکیه کهن) میزیسته اند و امپراطوریهایی مانند کاسها(قزها)،تروکیه ایها ،خزرها ،هونها، اورارتوها، مادها، ماننها، اشکانیها(اشکنازیها)، سومریها، ایلامیها، سلجوقیها، صفویها، قزنویها(به معنی از قزها) افشاریها و قاجار یا قجرها(قزرها) رو بنا کرده اند. لازم به ذکر است قبل از رسمیت پیدا نمودن نام ترک بر این طوایف آنها را قز یا کاس مینامیدند که تمدنهای بسیاری را آفریده اند. آزربایجان این نام نیز از ترکیب آزر (قزر،خزر =مردمان تورک قز یا کاس) + بای (بیوک=بزرگ) + جان(گان: در تورکی گان که بصورت خون و جان نیز وارد فارسی شده به معنی زندگی بوده) === محل زندگی مردمان بزرگ تورک قز یا کاس میباشد.

turboratur

طبق نوشته مورخان ، خزر ها پوست سفید و موهای قرمزی داشتند . برخلاف دروغپردازی ها سایت شما .