سُرنا یا سورنای، ساز آریایی-ایرانی

سُرنا یا سورنای، ساز آریایی
پیشینه و ریشه‌یابی واژه
کورش محسنی

  سورنا یا سُرنا، یکی از ساز‌های کهن و باستانی ایران زمین است که با چوب ساخته می‌شود. سُرنا و کَرنا، سازه‌های ایرانی هستند که در واژه، به معنی بوق است. این واژه با "هورن" در انگلیسی هم ریشه است و واژه‌ای آریایی (هندواروپایی) به‌شمار می‌آید. احتمالا این ساز را آریاییان (هندواروپاییان) آغازین، پیش از جدا شدن از شاخ (=کَرن) می‌ساخته و به‌کار می‌برده‌اند و این‌چنین در زبان‌های هندواروپایی ِ پارسی و انگلیسی آن را می‌یابیم.

  در ادبیات پارسی -زبان مشترک اقوام ایرانی- بارها از سُرنا و کَرنا یاد شده است. در بختیاری و دژپُل (دزفول) گونه‌ی کوچک سُرنا به‌کار می‌رود. از سورنای نوازان پُرآوازه‌ی ایرانی (لُر) می‌توان از علی‌اکبر مهدی‌پور دهکُردی نوازنده‌ی نوروزنامه یا همان آهنگ هنگام فرا رسیدن نوروز جمشیدی و یا شاه‌میرزا مرادی یاد کرد.

ملوی بلخی شاعر پارسی‌گو:

گر دریایی، ماهی دریای توام   /*/    ور صحرایی، آهوی صحرای توام

در من می‌دَم، بنده‌ی دم‌های توام /*/ سُرنای تو، سُرنای تو، سُرنای توام

 

*هر گونه برداشت از داده‌های این تارنگار تنها با ذکر نشانی تارنگار و نام نویسنده مجاز است. (کورش محسنی)

/ 7 نظر / 151 بازدید
ali

ثبت ساز«تار»به نام آذربایجان در کمیسیون میراث جهانی یونسکو Cümə, 06.12.2012 00:23 کمیسیون میراث جهانی یونسکو در هفتمین نشست خود که در پاریس در حال برگزاری است و تا هفتم دسامبر ادامه دارد، 4 اثر جدید را به فهرست میراث معنوی جهان افزود که شامل ساخت و نوازندگی "تار "به نام کشور آذربایجان است به گزارش یونسکو روش‎های سنتی در ساخت تار ونحوه نوازندگی و اجرای آن که از سوی کشور آذربایجان معرفی شده بود، درنشست اخیر کمیسیون میراث معنوی یونسکو ثبت شد. طبق همین گزارش این ساز نوعی ابزار موسیقی زهی ساخته شده از چوب درخت توت و تو خالی با تارهای بلند است که در سراسر روستاها و شهرهای آذربایجان ساخته می‎شود. در گزارش یونسکو آمده است که این ساز دارای ویژگی سازهای سنتی است و در مراسم مختلف عروسی و جشن و عیدهای گوناگون و مهمانی‌های سنتی گرفته تا کنسرت‌ها و همایش‌های امروزین نواخته می‎شود. همچنین در گزارش رسمی یونسکو آمده، ساخت این ساز طی سال‎ها وقرن‎ها توسط صنعتگر ان سنتی که مهارت‎های خود را نسل به نسل به شاگردان و خود منتقل کرده‎اند، حفظ شده و نحوه اجرا و مهارت‎های هنری در نوازندگی این سازنیز به صو

ali

aftabeh ham ekhterae hakhamaneshiyan ast va bayad sabt jahani shavad

sara

be khoda shoma farsha oghdeye hegharat darid allah shafa versin

sulmaz

اخبار Paylaş: Share on facebook Share on twitter Share on email Share on print More Sharing Services 3 در بزرگداشت سالروز تشکيل حکومت ملي آزربايجان جنوبي در ۱۹۴۵ و اشغال نظامي در ۱۹۴۶ Cümə, 06.12.2012 22:27 در بزرگداشت سالروز تشکيل حکومت ملي آزربايجان جنوبي در ۱۹۴۵ و اشغال نظامي در ۱۹۴۶ و نابودي آزربايجان جنوبي توسط نظام نژادپرست افراطي فارس-مرکز پهلوي ها و رژيم تروريستي اسلامي و قتل عام صدها هزار تورک هاي آزربايجان٬ گرد هم مياييم.

ٍا

O zirnadi bala na sorna, adlarida, sazlarida oramagdasuz !

کورش

زنده باد سرزمین پارس و مردمان متمدن اریایی که کشور های بی ریشه و تمدن اطراف را بر ان داشته که برای تاریخ سازی برای خود به دستبرد به میراث و تاریخ سرزمین پارس دست بزنند غافل از اینکه جدا از بی لیاقتی حکومت فعلی ، حقیقت سالیان سال است که در کتب تاریخ جهان ثبت گردیده و جعایات انها قابل قبول برای مردم متمدن و فرهیخته جهان نمیباشد . و مشتی بی فرهنگ و بی ریشه مخاطب جعلیات انهایند ... زنده باد ایران پاینده ایرانی