آیین جشن سده

آیین و مراسم جشن سده

چگونگی برگزاری جشن سده


تا دوره ساسانی: فردوسی آنرا به هوشنگ نسبت می دهد و ابوریحان بیرونی و نوروزنامه آنرا از فریدون می دانند و همچنین رسمی شدن جشن سده به زمان اردشیر بابکان منسوب گردیده است، اما در هیچکدام به شیوه برگزاری آن اشاره ای نشده است.

بعد از ساسانیان: مورخان و نویسندگانی چون بیرونی، بیهقی، گردیزی، مسکویه و … از شیوه برگزاری جشن سده در دوران غزنویان، سلجوقیان، خوارزمشاهیان، آل زیار و … تا دوره مغول بسیار نوشته اند. از آیین های عامه مردم سندی نداریم اما در حضور شاهان، رسم شعرخوانی بود و نیز پرندگان و جانورانی به آتش انداخته می شدند و گیاه خوشبو تبخیر می کردند تا مضرات آن را برطرف کنند.

در عصر حاضر: در مازندران، کردستان، لرستان،و سیستان و بلوچستان؛ روستاییان و کشاورزان و چوپانان و چادرنشینان نزدیک غروب یکی از روزهای زمستان (آغاز نیمه یا پایان زمستان) روی پشت بام، دامنه کوه، نزدیک زیارتگاه، کنار چراگاه و یا کشتزار آتشی افروخته و بنا بر سنتی کهن پیرامون آن گرد می آیند بدون آنکه نام جشن سده بر آن نهند.

ولی در کرمان جشن سده یا سده سوزی در بین تمامی اقشار مردم کرمان، مسلمان، زرتشتی، کلیمی … رواج دارد که همه ساله در دهم بهمن ماه برگزار می شود. در بین چادرنشینان بافت و سیرجان سده سوزی چوپانی برگزار می شود که شب دهم بهمن آتش بزرگی بنام آتش جشن سده، با چهل شاخه از درختان هرس شده که نشان چهل روز “چله بزرگ” است در میدان ده برمی افروزند و می خوانند: سده سده دهقانی/ چهل کنده سوزانی/ هنوز گویی زمستانی.

چنانکه از کتاب ها و اسناد تاریخی برمی آید جشن سده جنبه دینی نداشته و تمام داستان های مربوط به آن غیردینی است و بیشتر جشنی کهن و ملی به شمار می آید و وارث حقیقی جشن سده نه فقط زرتشتیان، بلکه همه ایرانیان اند، میراثی که به بسیاری از کشورهای همسایه نیز راه یافت.

روح الامینی،محمود. آیین ها و جشن های کهن در ایران امروز .

+ ریشه های جشن سده

* هر گونه برداشت از داده‌های این تارنگار تنها با ذکر نام نویسنده و نشانی مجاز است.(کورش محسنی)

/ 3 نظر / 15 بازدید
فریبا

تلخيص و ترجمه از: روزنامه 525 چاپ باکو 25 اکتبر 2003 دکتر چهرگانی هنوز مدتی در ترکيه اقامت خواهند داشت رهبر حرکت بيداری ملی آذربايجان جنوبی(گاموح)، دکتر محمود علی چهرگانی، به سفر در ترکيه ادامه می دهد. ايشان در مدت اقامت در کشور برادر، يک سری ديدارهای ارزشمند گذرانده و در حال حاضر هم به ديدارهایشان ادامه می دهند. در اين باره مسئول دفتر حرکت بيداری ملی آذربايجان جنوبی در باکو، حسين تورک اِللی، اطلاع داد که مسئله آذربايجان جنوبی و حرکت بيداری عمومی در آنجا موضوع اصلی در ديدارها و مذاکرات دکتر چهرگانی می باشد. حسين تورک اِللی همچنين از ديدار دکتر چهرگانی با شخصيت های مختلف وهمچنين با نمايندگان رسمی دولت ترکيه نيز خبر داد و اضافه کرد که همه اين ديدارها ثمربخش بوده و نتايج مثبت بدنبال خواهند داشت. ايشان در گزارش خود توضيح درباره تفرعات کليه ديدارهای دکتر چهرگانی را مناسب ندانست و ليکن اضافه کرد که رهبر گاموح در خاتمه سفر ترکيه کنفرانس مطبوعاتی مفصلی خواهند داشت. سِودا ايلهام قيزی ترجمه از: امير خلخالی

فريده

سلام نوشته های شما عالی و خيلی خوب از لحاظ علمی و ... است . ممنون

آریا

سلام دوست عزیزم متنت جالب وعالی بودامیدوارم باتلاش وکوششت بتوانی ازجشن های عزیز ملی کشورم ایران(پرشیا) سخن هابگویی ومن وتمام ایرانیان راازوجودجشن های ایران زمین مطلع کنی.راستی درمورد29بهمن جشن عشق ایرانیان هم بنویس.خوشبخت وموفق باشی.[گل]